|
Transport
międzynarodowy oznacza proces technologiczny
wszelkiego przenoszenia na odległość, między państwami
(narodami), przemieszczania osób, przedmiotów lub
energii.
Transport w ujęciu podmiotowym opisywany jest za pomocą
klasyfikacji pionowej i poziomej. Klasyfikacje te dobrze
obrazują zróżnicowanie produkcji transportowej, choć w
praktyce można obserwować – zwłaszcza w przypadku
podziału poziomego – zacieranie się różnic pomiędzy
niektórymi rodzajami transportu.
Przy podziale gałęziowym transportu (pionowym) ma się do
czynienia z wyodrębnieniem podsystemów transportowych ze
względu na zróżnicowanie środka transportowego, czyli
można mówić o podziale gałęziowym dzielącym transport
na: przesyłowy (charakteryzujący się brakiem środków
przewozu), wehikułowy (lotniczy, wodny oraz lądowy).
Przy podziale poziomym transportu rozróżnia się jego
rodzaje ze względu na kryteria charakteryzujące rodzaj
prowadzonej działalności transportowej: forma własności
(transport publiczny, prywatny lub spółdzielczy),
dostępność - transport publiczny (powszechnie dostępny,
branżowy lub własny), regularności (regularny lub
nieregularny), cel działania - zarobkowy lub nie
zarobkowy (na własne potrzeby), przedmiot przewozu
(towary lub pasażerowie), zasięg (międzynarodowy lub
krajowy (ogólnokrajowy, regionalny, międzyosiedlowy i
lokalny)), pojemność pojazdu (przy transporcie
pasażerskim wyróżnia się zbiorowy i indywidualny),
organizacja procesu transportowego (transport
bezpośredni (gdzie wykorzystuje się tylko jeden środek
transportowy) i transport pośredni).
Transport pośredni występuje, gdy jest realizowany
więcej niż jednym środkiem transportu. Można go
szczegółowo podzielić na: kombinowany, multimodalny,
intermodalny, łamany.
Transport kombinowany to przewóz ładunków, co najmniej
dwiema gałęziami transportu, w tym przypadku zazwyczaj
za przewóz odpowiada dwóch przewoźników. Pojęcie
transportu multimodalnego jest rozpowszechnione w USA i
utożsamiane z pojęciem transportu intermodalnego
stosowanym w Europie, oznacza ono „przewóz ładunków, co
najmniej dwiema gałęziami transportu, na podstawie
jednej umowy przewozowej przez jednego wykonawcę umowy”
. Natomiast transport łamany występuje wtedy, gdy
przewóz odbywa się za pomocą dwóch lub więcej środków
transportowych w ramach jednej gałęzi (następuje
przeładunek). Transport kombinowany i intermodalny, przy
zastosowaniu technologii transportowym umożliwiającym
przewóz bez przeładunku, czyli za pomocą jednostek
ładunkowych (np. kontenery) lub pojazdów, które mogą być
przewożone specjalnie przystosowanymi pojazdami wraz z
ładunkiem. |
